Dọc đường là tuyển tập những bài viết và ghi chép của nhà văn kỳ cựu Nguyên Ngọc về hành trình sống và chu du khắp mọi miền đất nước của ông, với thời gian trải dài từ những năm 90 cho đến những năm gần đây. Xen kẽ giữa những ghi chép về văn chương, tình yêu, chiến tranh, và những giá trị của quá khứ là các bài phát biểu về các vấn đề hệ trọng như: dịch thuật, giáo dục, tinh thần tự chủ,…
Khi đọc quyển sách độc giả sẽ cùng đi với nhà văn để ‘tìm cảm hứng viết’ từ Bắc, ghé vào Trung, rồi đến cả đất mũi Cà Mau với đầy ắp các mẫu chuyện chứa nhiều giá trị về tình người, tình đồng đội, và tình đồng bào. Chắc vì tài năng của nhà văn lão làng Nguyên Ngọc mà người đọc sẽ cảm thấy Dọc đường là một cuốn sách tuy dày nhưng khá dễ đọc. Dễ đọc không phải vì nội dung của quyển sách ‘nhẹ nhàng’ mà dễ đọc là vì cách tác giả kể chuyện cực kỳ cuốn hút, ngôn từ giản dị, gần gũi, khiến người đọc cứ đọc mãi đọc mãi mà không thấy chán.
Qua quyển sách này, người viết lượm lặt được rất nhiều điều trong đó nổi bật là:
- Những cái tên – tên người, tên địa danh, tên nơi chốn mà qua sự mô tả tài tình của tác giả, cảm giác như được đối diện, được trò chuyện với những con người đó và được chu du, thăm thú qua nhiều danh lam thắng cảnh của đất nước.
- Những nỗi niềm – vui buồn, ấm áp, tiếc nuối, thống thiết, có đủ cả. Tất thảy những cảm xúc này được tác giả gửi gắm thông qua cảnh vật, con người, và các cuộc trò chuyện với các bạn đồng chí, nhà văn, nghệ sĩ đương thời và của cả một thời đã qua.
Nếu độc giả tò mò về giọng văn của nhà văn Nguyên Ngọc cũng như có hứng thú muốn tìm hiểu và cùng nghĩ ngợi với những trăn trở của một trí thức Việt Nam đương đại thì hãy đọc Dọc đường, chắc chắn bạn sẽ khó buông quyển sách xuống được, mà nếu có đặt quyển sách xuống thì cũng thường là cuối một chương, khi bạn phải chau mày nhăn trán với những nỗi niềm được tác giả đặt vào quyển sách.
Đọc quyển sách này rồi, người viết cảm thấy phải chia sẻ đến với mọi người vì càng nhiều người trăn trở cùng ông thì chắc sẽ san sẻ được phần nào những ưu tư của ông và cùng nhau vun đắp một đất nước văn minh và tiến bộ hơn.