Mặc dù câu thành ngữ “Đừng bao giờ đánh giá một cuốn sách qua bìa của nó” đã luôn khiến chúng ta tin rằng cách thể hiện nghệ thuật trên bìa sách không liên quan gì đến nội dung sách, nhưng dù gì thì cũng phải nói đến các ngoại lệ, bởi vị thế mang tính biểu tượng của một số bìa sách đã làm điều ngược lại. Bài viết dưới đây đưa ra các tiết lộ về câu chuyện đằng sau bìa sách The Catcher in the Rye, cuốn tiểu thuyết lừng danh của nước Mỹ, cũng như các phân tích tác về động của nó đối với tầm hiểu biết của độc giả về chính tác phẩm.
J.D. Salinger đã rất phẫn uất với hình ảnh minh họa trên các bìa sách đã xuất bản trước đây của mình, ông nhấn mạnh rằng ông không bao giờ muốn người đọc bị tác động bởi bất kỳ định kiến nào do một họa sĩ vẽ minh họa tạo ra. Bằng chứng là cả ba tuyển tập truyện ngắn bán chạy nhất của ông đều được xuất bản khi chỉ có chữ trên trang bìa. Theo sau đó là đề xuất xuất bản bìa cứng cuốn tiểu thuyết ‘Hapworth 16, 1924’ đòi hỏi độ chính xác cao về các thông số kỹ thuật do ông đặt ra, trong đó tiêu đề và tên tác giả được sắp xếp trên gáy sách theo một thứ tự kỳ lạ.
Bản gốc bìa sách của The Catcher in the Rye đã đáp ứng được yêu cầu của Salinger, ông cũng nổi tiếng là người rất nghiêm khắc trong việc trình bày các tác phẩm của mình. Và trên thực tế, trang bìa là do E.Michael Mitchell minh họa, một người đáng tin cậy đối với Salinger vào thời kỳ ông sống ở Connecticut đầu những năm 1950. Trong một bức thư gửi cho Mitchell, Salinger đã hồi tưởng lại những ngày ở Connecticut, trong thư có viết “Cảm ơn Chúa, chúng ta đã có được những thứ chúng ta có, Mike à.”
Bìa sách của Mitchell là hình ảnh minh họa cho chương áp chót trong tiểu thuyết của Salinger, tại đó em gái của Holden cưỡi ngựa băng chuyền ở Công viên Trung tâm. Bằng cách làm nổi bật hình ảnh con ngựa này trên trang bìa, Mitchell cũng thu hút sự chú ý của người đọc đối với tầm quan trọng của biểu tượng loài ngựa xuyên suốt cuốn tiểu thuyết.
Ví dụ như ở phần đầu của cuốn tiểu thuyết, Holden đã trông thấy biển quảng cáo tại trường mô tả “một anh chàng nào đó đang cưỡi ngựa nhảy qua hàng rào”. Vì trường học không có chuồng ngựa, Holden đã cho rằng hình ảnh này chỉ mang tính ẩn dụ và nó đại diện cho lời hứa của nhà trường trong việc nhào nặn các cậu bé thành nam nhi, giúp họ nhảy qua hàng rào chạm đến tuổi trưởng thành. Tuy nhiên, Holden lại cảm thấy mình mắc kẹt giữa hai thế giới của thời thơ ấu và tuổi trưởng thành, điều này được thể hiện bằng cụm từ ‘horsing around’ lặp đi lặp lại xuyên suốt tác phẩm. Với cụm từ này, cậu ám chỉ cả trò chơi của trẻ con và sự thân mật xác thịt của người lớn. Điều này ngụ ý rằng Holden đang cố gắng hướng đến thế giới người lớn trong khi vẫn bị ràng buộc với ngựa băng chuyền của thời thơ ấu: cậu vẫn chưa hoàn toàn trưởng thành.
Tuy nhiên, trang bìa của Mitchell, với tông màu đỏ máu ngụ ý về sự hủy hoại (có thể liên quan đến tác phẩm điêu khắc nổi tiếng The End of the Trail của James Earle Fraser) đã chỉ ra rằng tuổi thơ chắc chắn phải chết, chắc chắn phải đi đến hồi kết. Quyết định của Holden khi không tham gia cùng Phoebe trên băng chuyền ở đoạn kết cho thấy cậu ấy đã nhận ra điều này, cậu chấp nhận cái chết của tuổi thơ mình. Cậu đã tưởng tượng đến những đứa trẻ rơi khỏi vách đá, và cậu chính là ‘người bắt’ được chỉ định để cứu lấy chúng.
Do đó, với tư cách là tác phẩm nghệ thuật chân chính, minh họa bìa của Mitchell cho The Catcher in the Rye cũng có thể được xem là phần bổ sung của tác phẩm, nó làm rõ chủ đề về quá trình chuyển đổi của Holden sang tuổi trưởng thành và nỗ lực ‘nhảy qua hàng rào’ của cậu trong khi vẫn còn ngồi trên ngựa băng chuyền – biểu tượng của thời thơ ấu. Dù mức độ tham gia của Salinger vào thành phẩm của Mitchell vẫn còn là bí ẩn, nhưng theo cách nào thì nó vẫn là một trong những bìa sách tuyệt vời và bền vững nhất từng được ghi nhận.
Lược dịch từ bài phân tích của Christian Kriticos trên American Writers Museum.
Nguồn tham khảo:
- The Catcher in the Rye – J. D. Salinger
- ‘THE READ: J. D. Salinger’s Private Letters’ – Ruth Franklin
- ‘Betraying Salinger’ – Roger Lathbury