
Thế giới thế kỉ XIX chứng kiến những sự thay đổi khổng lồ của xã hội. Khoa học nở rộ, niềm tin vào sức mạnh lý trí lên cực độ, cách mạng công nghiệp làm đảo lộn trật tự truyền thống,… Như hai mặt của một đồng xu, những điều kiện ấy có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của xã hội, nhưng mặt khác nó tạo nên sự xung khắc mạnh mẽ giữa con người và xã hội. Xã hội kỹ nghệ, nơi con người bị nhấn chìm trong vai trò kinh tế của bản thân, một bánh răng trong bộ máy khổng lồ, không cá tính, không độc đáo, nơi mọi người “cảm thấy giống như những người khác nhưng không quan tâm điều đó”(Gasset). Một bầu không khí hư vô bao trùm, con người lạc lối và bị đè nén bởi những thể chế chính trị. Ta đối mặt với sự tồn tại mà như Nietzsche đã viết “Trong hình dạng kinh khủng nhất… Không ý nghĩa hoặc mục đích”. Cùng với những sự kiện lịch sử ở thế kỉ XX: Hai cuộc chiến tranh thế giới, trại tập trung Đức Quốc xã, hai quả bom lần lượt thả xuống Hiroshima và Nagasaki, tất cả những điều đó đã tạo nên cái gọi là “khoảnh khắc Hiện sinh”. Thế hệ tư tưởng mới bắt đầu suy nghĩ về những câu hỏi: “Ý nghĩa cuộc sống là gì”, “Liệu tôi có thật sự tự do?”, “Cái chết có ý nghĩa gì?”,… Học thuyết Hiện sinh từ đó ra đời để trả lời cấp bách những câu hỏi ấy.
Khi nhắc đến Thuyết Hiện sinh, ta không thể không nhắc đến nước Pháp – cái nôi của triết học Hiện sinh. Ở đó, ta có những cái tên: Albert Camus, Simon de Beauvoir, đáng quan tâm nhất là Jean-Paul Sartre, người đứng đầu của phong trào hiện sinh. Ông đồng thời là một nhà văn, nhà triết học, nhà viết kịch và cũng là một nhà chính trị có sức ảnh hưởng lớn thời bấy giờ. Sartre đã viết nhiều tác phẩm quan trọng dạng tiểu thuyết, kịch, triết luận như: Buồn nôn, Ngôn từ, Ruồi, Tồn tại hư vô,… Ông được trao giải Nobel văn học vào năm 1964 nhưng đã từ chối vì “một nhà văn không nên cho phép mình thành một người của tổ chức”. Các sáng tác của Sartre đã gây ảnh hưởng mạnh mẽ đến Pháp bấy giờ, những người trẻ tuổi xúc động trước lời kêu gọi tự do tạo nên hiện sinh của họ, thách thức những quan điểm truyền thống, độc đoán của Pháp vào năm 1950 và 1960. Sartre được liệt là nguồn ảnh hưởng chính tới những cuộc biểu tình đường phố 1968 tạo nên bầu không khí tự do hơn khắp nước Pháp. Tác phẩm Thuyết Hiện sinh là một Thuyết Nhân bản là một trong những tác phẩm quan trọng mà ta cần đọc để hiểu hơn về Sartre. Bởi nó đặc biệt được Sartre viết dành cho đại chúng, cho những người muốn hiểu thêm về tư tưởng của ông.
