Từ tiểu thuyết của Walt Whitman đến Colette và Virginia Woolf, các tác phẩm này đã mang đến góc nhìn mới về cách chúng ta có thể sống khác biệt và huy hoàng hơn.
Một tác phẩm đồng tính là một tác phẩm có thể chấp nhận được đối với việc đọc về chủ đề đồng tính. Danh mục này tồn tại không phải vì lợi ích của riêng nó hay vì bất kì phê bình văn học nào, mà là để phục vụ độc giả – trước hết là độc giả đồng tính và những độc giả ủng hộ khác.
Trong những cuốn sách thế này, độc giả không chỉ mong muốn được thấy các nhân vật đã từng khao khát sống với tình yêu đồng giới bất khả thế nào, mà còn học hỏi từ họ cách chúng ta có thể sống khác biệt và vì chính mình ra sao. Không thể phủ nhận rằng những tác phẩm như vậy đã mở ra những khả năng mới mẻ ở nhiều thời đại.
1. The diaries of Anne Lister (1791-1841)
Một kho tàng lớn về lịch sử xã hội đồng tính nữ. Lister là một nhân vật phi thường. Những mối quan hệ với phụ nữ của cô ấy càng hấp dẫn hơn khi tất cả đều đến từ thời của Jane Austen, thời đại của chứng rối loạn dạ dày và các bệnh hoa liễu. Lister sử dụng từ “nụ hôn” nhưng hàm chứa nhiều hơn thế. Hãy thử tưởng tượng cảnh Lister đang sải bước vào một trong những vũ hội của Austen và thu hút sự chú ý của nữ chính đồng thời làm mờ nhạt những Darcys và Bingleys tự mãn.
2. Leaves of Grass – Walt Whitman (1855-1892)
Đây là tuyển tập thơ sử thi của Mỹ, ca ngợi vùng đất và hệ thống chính trị mà nó đại diện. Nó mang lại chất thơ trữ tình nhưng mãnh liệt, mang tính cá nhân về tình đồng chí giữa những người đàn ông. Những bài thơ viết về việc Whitman chăm sóc những người lính bị thương trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ gây xúc động mạnh bởi sự tiếc thương và tình cảm ấm áp. Ngay cả một bài thơ tình cường điệu tập trung như When I heard at the close of the day , một bài thơ viết về một cá nhân cụ thể, lại liên quan đến chủ đề phổ quát hơn là tình đồng chí dân chủ. Một cái bắt tay đại diện cho mọi cái bắt tay. Giao tiếp bằng mắt với người lạ thể hiện sự ấm áp của sự bình đẳng. Những vần thơ cao vút và khẳng khái kết hợp với những câu thơ dài mang tính cổ điển đã tạo ra ấn tượng về một xã hội của những khả năng vô tận, nơi việc mưu cầu hạnh phúc được coi trọng như chính cuộc sống và sự tự do.
3. Poems – Constantine Cavafy (1863-1933)
Thơ của Cavafy viết về khát khao và mất mát. Mọi thứ đều tùy thuộc vào thời đại, tuy nhiên nghệ thuật hoàn toàn có thể bị lãng quên trong vài thế kỷ – cho đến khi những văn mộ chí cuối cùng cũng tan thành cát bụi. Nhưng thời gian thì không bị lãng phí, miễn là nó đã tạo ra những khoảnh khắc đẹp đẽ, những khoảnh khắc sẽ được hồi tưởng và tái hiện lại thông qua các phương tiện nghệ thuật. Sau cuộc gặp gỡ ngắn ngủi đầy nhục dục, những đôi tình nhân đã chia tay. Nhưng nhiều năm sau đó, một trong số họ đã viết một bài thơ ghi lại khoảnh khắc đó trên tấm hổ phách. Thân xác họ có thể bị hủy hoại nhưng tác phẩm điêu khắc sẽ vẫn còn. Và bài thơ tình ấy đem đến cho người đọc một tương lai cho quá khứ đã xa.
4. Dusty Answer – Rosamond Lehmann (1927)
Cuốn tiểu thuyết đầu tay của Lehmann được đón nhận nồng nhiệt vì đã nắm bắt được tâm trạng thế hệ trẻ giữa cuộc chiến. Nhân vật trung tâm Judith đã lạc trôi vào các mối quan hệ với một nhóm anh em họ trong xóm. Trong khi cô đang giằng xé rằng mình sẽ yêu ai trong số các chàng trai thì cô nhận ra rằng một trong số họ đang yêu mãnh liệt một nam sinh viên tại Cambridge, và khi lên đại học, cô đã có một mối tình nồng nhiệt cùng Jennifer. Sau nhiều cuộc tình, Judith trở nên mạnh mẽ và tự lập hơn. Được xuất bản một năm trước The Well of Loneliness, đây là một bài tác phẩm cởi mở hơn nhiều về các mối quan hệ giữa một nhóm thanh niên nổi trội trong thời kỳ trước và sau Chiến tranh thế giới thứ nhất. Hầu như không có sự phân biệt giữa dị tính và đồng tính trong tác phẩm.
5. The Well of Loneliness – Radclyffe Hall (1928)
Đây là một thử nghiệm táo bạo trong nỗ lực kéo dài cuốn tiểu thuyết hiện thực bằng cuộc sống của những người “đảo ngược giới tính”. Rõ ràng Hall không có ý định làm nó trở nên ảm đạm, nhưng trọng lượng tuyệt đối của tiểu tiết đôi khi khiến điều đó xảy ra. Câu chuyện bắt nguồn từ “chủ nghĩa” đồng tính nữ trong cuộc sống nông thôn Anh. Nhân vật chính phải chuyển đến Paris để tìm kiếm một nơi dễ thở hơn cho những người đồng tính nữ trong xã hội. Điều khiến độc giả phẫn nộ nhất và khiến cuốn sách bị cấm lưu hành là việc nó khắc họa những phụ nữ lái xe cứu thương ở mặt trận phía Tây là đồng tính nữ. Đây là một cuốn sách đầy đau khổ và nó vẫn được nhiều người đồng tính nữ trân trọng đánh giá cao.
6. Orlando – Virginia Woolf (1928)
Một trong những bức thư tình đẹp nhất từng được viết. Và nó được viết cho Vita Sackville-West. Ban đầu cuốn sách bao gồm những bức ảnh chụp Vita trong trang phục vừa nữ tính vừa nam tính. Vita là Orlando, một thanh niên bảnh bao ở thời Tudor, người đã trải qua một vài mối tình trong và ngoài nước trước khi chuyển đổi giới tính và sống tiếp những năm 1920. Với tư cách một người đàn ông, Orlando tán tỉnh phụ nữ, và với tư cách phụ nữ trong hình hài đàn ông, anh ấy /cô ấy là một người nằm ngoài chuẩn mực tình dục chính thống đầy nghênh ngang. Rõ ràng cuốn sách là một trò chơi trí tuệ khi Woolf đang say đắm trong tình yêu. Trong khi chờ đợi phiên tòa xét xử The Well of Loneliness, Una Troubridge đã giúp người yêu Radclyffe Hall giải tỏa áp lực bằng cách đọc cho Orlando cho cô nghe.
7. The Pure and the Impure – Colette (1932)
Colette đã cho rằng đây sẽ là cuốn sách (được công nhận) hay nhất của mình. Đây là một cuộc dạo chơi đáng yêu và tinh tế thông qua các trạng thái khác nhau của nỗi ham muốn. Sau cảnh mở đầu ở một tiệm thuốc phiện đầy những cặp đôi đồng giới, nội dung tiếp theo bao gồm: một gã Don Juan tân thời, những người phụ nữ nam tính thích ngựa, nhà thơ đồng tính nữ Renée Vivien, hạnh phúc của các Quý bà Llangollen, những miêu tả đáng suy ngẫm của Proust về những người đồng tính nữ, những thói quen xã hội của những người đàn ông yêu đàn ông… Đó là một cuốn sách kì lạ, không phải hồi ký hay tiểu thuyết, cũng không phải luận văn hay tiểu luận, nó xứng đáng là một ấn bản hữu ích với những chú thích giúp người đọc bám sát các chi tiết về cuộc sống của Colette ở Paris.
8. Hemlock and After – Agnus Wilson (1952)
Một tiểu thuyết truyện hình về giới hạn của chủ nghĩa tự do. Nhân vật trung tâm là Bernard Sands, một nhà văn trung niên đã có gia đình và là người đã chấp nhận bản thân là người đồng tính. Với lối viết theo truyền thống châm biếm đạo đức của Dickensian, Wilson đã đưa Sands vào một trong những tình thế khó xử nhất của chủ nghĩa tự do hiện đại: làm thế nào để dung hòa lương tâm xã hội với ham muốn cá nhân. Cuốn sách khác thường ở chỗ nó không miêu tả tiêu cực những người đồng tính nam trong khu trại. Bernard khá khó gần với những người còn lại, đó cũng được coi là điểm yếu về đạo đức của anh, không phải của họ.
9. Another Country – James Baldwin (1962)
Một trong những tiểu thuyết vĩ đại nhất của Mỹ thời kỳ hậu chiến, thời kỳ của lối nói hoa mỹ đầy say mê và sự giận dữ trước bất công xã hội. Việc đọc quyển sách này cũng không mấy thoải mái. Người đọc hay bị nhầm lẫn bởi những gì xảy ra ở đoạn cuối của phần đầu tiên. Nội dung chính của cuốn sách là một trong những câu chuyện hạnh phúc nhất của một cặp đồng tính nam mà bạn sẽ tìm thấy trong bất kỳ cuốn tiểu thuyết nào trước phong trào giải phóng người đồng tính. Đáng chú ý là Baldwin đã chọn cuộc sống điền viên của họ không phải ở Mỹ mà là ở Pháp. Cái kết có hậu dường như cũng bị cắt xén vì mối lo lắng về việc liệu xã hội Hoa Kỳ có cho phép tất cả mọi người việc theo đuổi và nắm bắt hạnh phúc cá nhân hay không.
10. The Twyborn Affair – Patrick White (1979)
Eddie Twyborn sinh ra là một bé trai. Trong vai Eudoxia, cô kết hôn với một người đàn ông Hy Lạp lớn tuổi. Trong vai Eddie, anh chiến đấu anh dũng trong Thế chiến thứ nhất trước khi trở thành người đàn ông lực lưỡng làm việc trong nông trại cừu ở một vùng hẻo lánh. Trong vai Eadith, cô điều hành một nhà thổ ở Luân Đôn. Trong vai Eddie, một cách chớp nhoáng, anh bước ra khỏi cuộc sống trước đây của mình… Bài thiền tuyệt vời của White về tính linh hoạt của giới tính và sự ngẫu nhiên của ham muốn vừa mang lại làn gió mới cũng như sự khó xử trong khu trại, giống như việc tác giả không thể chấp nhận được sự phức tạp của các hợp âm giọng nói theo giới tính của riêng mình. Nghịch lý là White cũng là một bậc thầy quan sát. Ông quan sát cách cư xử xã hội từ chính bên trong của những kẻ ngoài cuộc. Các ông bố và bà mẹ thường có xu hướng im lặng. Người ta trở nên vụng về khi kể về những cuộc ân ái, nhưng những gì xảy ra về mặt thể chất thật sự còn tệ hại hơn.
Bài viết lược dịch từ https://www.theguardian.com/…/top-10-landmarks-in-gay…