
Điều đầu tiên mình cảm thấy khi đọc quyển này là sự tóm gọn và đơn giản hóa khối kiến thức lớn của tác giả về ngôn ngữ học. Nó chứa đầy thông tin về các khái niệm cần biết để hiểu ngắn gọn cách ngôn ngữ phát triển qua các ví dụ thực tế – ngay cái tựa sách ‘A little book of language’ cũng đã nói lên điều này.
Điều thứ hai là, với mình, quyển sách này giống như một bài giảng gồm 40 chương, từ nhi ngữ (baby talk) đến sự thay đổi của ngôn ngữ theo thời gian. Tuy nhiên, David Crystal không đi sâu vào phân tích chi tiết mà tập trung vào khái quát hóa những khía cạnh đóng góp vào cái ta gọi là “ngôn ngữ”, một số ví dụ như cấu trúc sinh học các cơ quan cấu âm, nguồn gốc của lời nói và chữ viết, ngôn ngữ trong ứng dụng,… Nói chung là tác giả cung cấp cho độc giả cái khung, việc tìm hiểu sâu hơn là tùy vào mối quan tâm của độc giả. Ngoài ra, tác giả xưng tôi nên mình cảm thấy quyển này có tính đối thoại cao.
Điều thứ ba khiến mình say sưa đọc quyển này là nó được minh họa bằng hình ảnh và các ví dụ quen thuộc, từ đó mình bắt đầu liên hệ với tiếng Việt, tự tìm những ví dụ tương tự, từ đó say sưa hơn. Các ví dụ về mặt cấu trúc và chức năng ngôn ngữ đa số là tiếng Anh, cách chọn ví dụ nói chung là dễ đi vào đầu, rất nhiều lần mình đã “à, thì ra là vậy”. Sau mỗi chương có fact liên quan và nhiều từ khóa để người đọc tham khảo thêm, một số chương còn có thêm bài tập nhỏ giúp người đọc sắp xếp và suy ngẫm về kiến thức vừa học được.
40 chương quy về một câu hỏi: vì sao chúng ta cần phải quan tâm đến ngôn ngữ? David Crystal hy vọng độc giả quan tâm đến thực tế là có quá nhiều ngôn ngữ trên thế giới đang mất đi và quan tâm đến ngôn ngữ thiểu số để tôn trọng sự đa dạng và độc đáo của nhau, để diễn đạt bản thân, tránh mơ hồ, nhầm lẫn. Hiểu được ngôn ngữ quan trọng ra sao cũng sẽ chuẩn bị cho ta một tâm thế không phân biệt với những người gặp khó khăn trong học và sử dụng tiếng mẹ đẻ. Và quan trọng hơn cả, ngôn ngữ là thứ không tách rời khỏi con người, ngôn ngữ ở khắp mọi nơi, trong (đầu) chúng ta, và ngoài xã hội.
Tuy nhiên, nói qua cũng phải nói lại, vì quyển này được xuất bản năm 2010 thì một số ví dụ (nhất là phần ngôn ngữ ứng dụng) có thể sẽ hơi cũ. Nhưng xét về mặt tổng thể, đối với những ai quan tâm đến ngôn ngữ một cách khái quát nhất thì đây có thể là một quyển sách để bắt đầu hành trình tìm hiểu của mỗi người.
